Endüstri Mühendisliği Nedir? Ve Ne İş Yapar?

Amerika Endüstri Mühendisliği Odası Endüstri Mühendisliği’ni “insan, makine ve malzemeden oluşan bütünleşik sistemlerin tasarımı, geliştirilmesi ve kurulması ile ilgilenir. Bu tür sistemlerden elde edilecek sonuçların belirlenmesi, kestirilmesi ve değerlendirilmesinde matematik, fizik ve sosyal bilimlerdeki özel bilgi ve beceriyi mühendislik çözümleme ve tasarımının ilke ve yöntemleriyle birleştirerek kullanır.” şeklinde tanımlamıştır.

Endüstri mühendisliği genel olarak bakıldığında işgücü, hammadde ve diğer tüm kaynaklarını optimum seviyede kullanarak maliyeti minimuma indirirken maksimum kalitede ürün ve/veya hizmet elde ederek verimliliği arttırmayı hedefleyen disiplinler arası mühendislik dalıdır.

ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ TARİHÇESİ

Endüstri Mühendisliği’nin tarihçesine geçmeden önce diğer mühendislik faaliyetlerinden bahsedelim.

Birçok medeniyette mühendislik faaliyetleri gerçekleştirilse de mühendisliğin belli standartlara ulaşması 19. yüzyılda gerçekleşmiştir. Mühendisliğin meslek olarak kabul görmesi ilk olarak 1880 yılında Amerika Makine Mühendisleri Odası’nın kurulmasıyla olmuştur. Böylece dünyada ilk kabul gören mühendislik Makine Mühendisliği olmuştur. Makine Mühendisliğini, Elektrik Mühendisliği (1884), Kimya Mühendisliği (1908) takip etmiştir. Amerika’da Endüstri Mühendisliği Odası 1948’de gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Endüstri Mühendisliği’nin dünyanın en eski mühendisliklerinden olduğu görülmektedir.

1700’lü yıllara kadar işin planlanması, malzeme, araç-gereç seçim ve temini, işlem ve kontrolünü bir kişi yapardı.1750-1850 yıllarında iş bölümü kavramının ortaya çıkmasıyla Endüstri Mühendisliği’nin temelleri atılmıştır.1776 yılında İngiltere’de Adam Smith’in “The Wealth Of Nations (Ulusların Zenginliği)” kitabında iş bölümünün önemi ve ekonomik faydalarından bahsetmesi fabrikalaşma sistemine model olmuş ve üretimde verimliliğin artmasına büyük katkı sağlamıştır. Adam Smith’in iş bölümü ve çalışan faaliyetlerinden bahsetmesinin ardından 1830 yıllarında Robert Owen tesis yerleşiminin yanı sıra işçilerin kullandıkları metotlara da değinmiştir.1832’de Charles Babbage “Makine İktisadı ve İmalatçılar Üzerine” adlı kitabında iş bölümü, organizasyon çizelgesi ve işçi ilişkileri konularına değinmiştir. Tüm bu çalışmalar sayesinde Endüstri Mühendisliğinin temel kavramlarına değinilmiştir.

Ford Motor Şirketi’nin kurucusu olan Henry Martin Ford’un montaj hatlarını kurması ve fabrikalarında kullanması Endüstri Mühendisliği alanına yeni bir ışık tutmuştur.

Endüstri Mühendisliği Nedir?Ne İş Yapar-Tekno Kampüs Birinci Görsel

Henry Martin Ford (30 Temmuz 1863 – 7 Nisan 1947) otomobil üreticisi Ford Motor Şirketi’nin kurucusu

Endüstri Mühendisliği’nin Babası

Endüstri Mühendisliği’nin babası olarak bilinen Frederick W. Taylor 1856-1915 yılları arasında ilk disiplinli çalışmaları yapmıştır. Fabrikada çalışan ve zamanının çoğunu gözlem ve analize ayıran Taylor 1881 yılında metal kesim işlemleriyle ilgilenmeye başlamıştır. Bu konuda 25 sene çalışan Taylor 200 sayfalık bir makale yayınlamıştır. Ayrıca zaman etüdü ve metot etüdü (iş tasarımı) kavramlarını ilk kez kullanmıştır.

Taylor’ın bilgi ve deneyimlerini topladığı “Shop Management and The Principles of Scientific Management” adlı kitabında metot etüdü, zaman etüdü, iş bölümü, işçi-işveren ilişkileri, planlama ve kontrol konularına sıklıkla değinilmiştir.

Endüstri Mühendisliği Nedir?Ne İş Yapar-Tekno Kampüs İkinci Görsel

Endüstri Mühendisliği’nin babası Frederick W. Taylor

ENDÜSTRİ MÜHENDİSİNİN GÖREVLERİ

  • Bir ürünün üretilmesi için hammadde ve yarı mamul stoklarını takip ederek istenen ürün ve parçanın doğru zamanda, yeterli miktarda stoklarda bulundurulmasını sağlamak
  • Üretim proseslerinin etkili yönetimini ve standartlara uygunluk açısından gerekli matematiksel ve istatistiki hesaplamaları yapmak
  • Mevcut kaliteyi ve dolayısıyla müşteri memnuniyetini arttırırken maliyetleri en azda tutmayı başarmak
  • Yönetim ve diğer personeller arasında köprü görevi görerek personel faaliyetlerini takip ve koordine etmek
  • Son ürünün kalite ve güvenilirlik düzeyinin arttırılması için gerekli işlemleri koordine ederek uygulanmasını sağlamak
  • Hurda veya yeniden işlenmesi gereken parçalar için gerekli prosedürleri uygulamak ve maliyet analizini yapmak
  • Üretim proseslerini iyileştirmek ve iş gücü verimliliğini arttırmak için yöntemler önermek
  • Üretim faaliyetinin aksamadan ilerlemesi ve belirlenen temin sürelerine uyulması için hammadde stoğu, iş akış çizelgesi, vardiya listeleri vb. çizelgelerin oluşturulmasını sağlamak
  • Makine ve ekipmanın etkin kullanımını arttırmak için periyodik bakım çizelgelerini oluşturmak

ÇALIŞMA ALANLARI

Endüstri Mühendisleri savunma, havacılık, yazılım, telekomünikasyon, bankacılık, danışmanlık, ağır sanayi, otomotiv, sağlık, gıda, tekstil, kargo vs. tüm kamu ve özel işletmelerde çalışabilirler. Genellikle Üretim Planlama Mühendisi, Tedarik Zinciri Planlama Uzmanı, Lojistik Müdürü, Pazarlama Uzmanı, Kalite Kontrol Mühendisi, Bakım Planlama Uzmanı, İş Geliştirme Uzmanı, Metot Mühendisi gibi birçok pozisyonda çalışabilmektedirler.

Yazar: Elif Yıldız

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir