Araç Lastikleri ve Fren Balatalarından Yayılan Tehlike: Mikro Plastik

lastik-1

Araç lastikleri ve fren balataları kullandıkça aşınır. Aynı şekilde yollar da zamanla aşınmaya uğrar. Bunların hepsi de aşınma sırasında mikro plastik ve diğer materyalleri havaya saçarlar ve sanıldığı gibi öylece havada kaybolup gitmezler. Havada süzülmek için oldukça hafif olan bu mikro plastikler sadece göremeyeceğimiz kadar küçük partiküller halinde havada asılı kalırlar. Söylenenleri destekleyen bir çalışmaya göre havada asılı kalan bu küçük partiküllerin %90 oranında araç lastiklerinden, fren sistemlerinden ve yollardan geldiği tespit edildi.   

Araştırmacılar bu partikülleri mikro plastikler olarak sınıflandırdı. (Aslına bakılırsa tüm materyaller plastik ürünü değildir.) Bu partiküller rüzgârlar ile hareket ederek okyanuslara bağlanan akarsulara karışıyor. Philadelphia, Pennsylvania üniversitesinden çevre bilimci Reto Gieré, bu birikintilerin su hayvanları ve hassas ekosistemimiz için oldukça zararlı olduğunu ifade ediyor.   

Yapılan Araştırmalar

Reto Gieré bulgularını 6 kasım tarihinde Indianapolis’te, Amerika Jeoloji Derneğinin yıllık olarak düzenlediği toplantısında katılımcılara sundu. Buna göre, geçmiş araştırmalar da göz önüne alındığında okyanuslar, göller ve akarsulardaki kirliliğe %30 oranında lastik aşınmasından gelen mikroplastikler sebep oluyor.   

Evet konu taşıt kirliliğine geldiğinde birçok insan bu kirliliğin yakıt yakımındın ortaya çıkan karbondioksit salınımı yani egzoz gazlarından kaynaklandığını söyler. Elbette yanlış düşünmüyorsunuz. Çevre kirliliğinin kaynağı yüksek oranda bu kimyasallardır. Elbette hepimiz karbondioksit salınımını tamamen durdurmak istiyoruz.  Bu yüzden araç üreticileri sürekli olarak egzozdan atılan dumanı ne kadar azaltabilecekleri üzerine çalışırlar. Fakat araç lastiklerinin aşınmasını durduramazsınız.   

Sabit hızda seyreden araçlar çok fazla fren kullanmazlar. Bu da daha az partikül yayılması anlamına gelir. Trafik yoğunluğunun fazla olması demek daha fazla fren kullanılacağından dolayı daha fazla mikro plastik yayılmasına sebep olarak durumu daha da kötüleştiriyor.   

Araçlardan ve yollardan saçılan bazı daha küçük materyalleri ise tozla kaplandığı için tanımlamak zor olabiliyor. Charleston’da mühendislik eğitimi veren Citadel’de çalışan John Weinstein, bu materyallerin çalışmanın içerisinde yer almadığını belirtti.   

Gieré’nin ekibi German Highway isimli otobandan alınan hava örneğinde 500’den fazla partikül ve mikro plastik analiz ettiler. Havanın neler içerdiğini tanımlamak için materyalin yüzeyinde bulunan elektronların yaydığı ışınları tarayan elektron mikroskobu kullandılar. Elektronlar materyalin yüzeyine çarptığında bazılarının enerjisi materyale transfer olur ve materyal X-ray ışınlarına tepki verir. Farklı kimyasallar farklı şekillerde reaksiyon gösterir. Böylece X-ray ışın öbeği numunenin hangi kimyasalları içerdiği konusunda araştırmacılara fikir verir. Bu metotla yapılan test ile German Highway’den alınan örnek içinde yüksek oranda tekerleklerden, fren balatalarından ve yolun kendisinden gelen materyaller tespit edilmiştir.   

Kaynak :

https://www.sciencenewsforstudents.org/article/car-tires-and-brakes-spew-harmful-microplastics

Yazar: Murat Öz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir