Makine Dili Nedir?

Bilgisayarların nasıl çalıştığıyla ilgili çeşitli bilgilere sahip olabilirsiniz hatta 0 ve 1 lerle bütün o hesaplamaların, görsel işlemlerin, verilerin işlenmesinin vs. yapıldığını da duymuş olabilirsiniz ama makine dili tam olarak nedir? Bütün o işlemler tam olarak nasıl oluyor? Bu yazıda donanıma en yakın dil olan makine dilinden bahsedeceğim.

Makine Dili

Makine dili mikroişlemci ya da mikrodenetleyici benzeri komut işleme yeteneğine sahip entegrelerin işleyebilecekleri komutlardan ve buna uygun söz diziminden oluşan dile verilen addır. Makine dili işlemcinin verilen komutlar doğrultusunda çalışmasını sağlayan ve işlemci mimarisine bağlı olarak değişen donanıma en yakın, en alt seviyedeki programlama dilidir. Bu dil sadece 0 ve 1 ikiliklerinin anlamlı kombinasyonlarından meydana gelmektedir. Bu sebeple makine dilinin anlaşılması çok güçtür.[1]

binary quote

*Dünyada 10 çeşit insan vardır: Binary’i anlayanlar ve anlamayanlar.

Sonuç olarak bilgisayar programı hangi yazılım dilinde olursa olsun formatının makine diline çevrilmesi gerekir. Her emrin yerine getirilmesine instruction cycle (komut döngüsü) denir. Bu döngü 4 ana kısımdan oluşur.

  1. Fetch         Bir sonraki emri hafızadan getirilir.
  2. Decode     Emrin ne demek istediğini çözülür.
  3. Execute    Emir yerine getirilir, işlem yapılır.
  4. Stop           Sonucu saklar.

fetch decodeKısaca özetleyecek olursak, makine dili bilgisayarın kendi dilidir. Bilgisayarın donanımsal tasarımına bağlıdır. Makine dili 01010100 gibi sayılardan oluşan komutlardır ve bunlar doğrudan makineye ne yapacağını anlatır.
Makine dili işlemci türüne özel olarak yazılmaktadır. Yani bir işlemci türü için makine diliyle yazılmış program diğer işlemler için uygun olmamaktadır. Bilgisayar ortamında 4 farklı sayı sistemi kullanılmaktadır.[2]


İkilik Sayı Sistemi (Binary)

İkilik sayı sistemi, yani binary sayı sistemi sayıların 2 tabanında yazılması ile elde edilir. Dolayısıyla tüm sayılar 0 ve 1 rakamları ile ifade edilirler. Elektronik devrelerde kolayca uygulanabilmelerinden dolayı günümüz bilgisayarlarının neredeyse tamamı bu sistemi kullanır.

Sekizlik Sayı Sistemi (Octal)

Octal sayı sistemi sıfırdan yediye kadar 8 tabanlı sayı sistemidir.

Onluk Sayı Sistemi (Decimal)

10 luk sayı sistemi günlük matematikte kullandığımız sayı sistemidir.Tüm rakamlardan (0123456789) oluşur. On sayı bulunduğu için bu rakam sisteminin tabanı ondur.

On Altılık Sayı Sistemi (Hexadecimal)

Hexadecimal sayı sistemi bilgisayar belleğindeki 8 bitlik byteları göstermek için kullanılan bir kestirme yoldur. Bu sayı sistemini 16’lık sayı sistemi denmesinin nedeni 16 tane sembolden oluşmasıdır. Sembollerden 10 tane rakamlar yani 0123456789 geri kalan 6 tanesi ise harflerdir (a b c d e f).

decimal binary

Kaynak:

1    https://tr.wikipedia.org/wiki/Makine_dili
2    https://computersciencewiki.org

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir