Türbin Ve Türbin Çeşitleri

   Türbin ve türbin çeşitleri hakkında merak ettikleriniz ve öğrenmek istediklerinizin birçoğu bu makalede yer almaktadır.Türbin ve türbin çeşitleri akış enerjisini hareket enerjisi ve elektrik enerjisine çevirmeye yarayan araçlar bütünüdür.Türbinler belirli bazı düzenekler yardımıyla akışkanlardan aldığı enerjiyle dönme hareketi yapmaya başlar.Bu dönme hareketi akışkan ve türbin kanatçıkları arasında gerçekleşen sürtünme sayesinde meydana gelir.Bunun sonucunda kanatçıklara bağlı miller dönmeye başlar.Millerin bağlı bulunduğu elektrik motorları aracılığıyla mekanik enerji elektrik enerjisine dönüştürülür.Türbin ve türbin çeşitlerinin genel çalışma prensibi bu şekildedir.Türbinlerin çalışma prensipleri hakkında bilgi edindiğimize göre artık türbin çeşitlerine geçebiliriz.

Türbin Ve Türbin Çeşitleri

Buhar Türbinleri

turbin ve türbin çeşitleri nelerdir buhar türbini

Yüzde olarak bakıldığında buhar türbinlerinin en çok enerji santrallerinde kullanıldığı görülmektedir.Buhar türbinleri alanında yapılan çalışmalara bakıldığında göze çarpan ilk kişi Charles Algernon Parsons oluyor.Buhar türbinlerinde şekilsel olarak tambura benzeyen bir mil bulunuyor.Dönme yeteneğine sahip bu mile rotor ismi verilmektedir.Rotor üzerinde bulunan kanatçıklar buhar kazanlarından gelen buhar sayesinde milde dönme hareketine neden oluyor.Bu şekilde türbin buhar enerjisini dönme enerjisine ve elektrik enerjisine çevirebilmektedir.

Buhar türbinlerinin sınıflandırılmasına geçecek olursak türbin çeşitleri şu şekilde sıralanmaktadır.

1.Çalışma Prensipleri

2.Buhar Akış Doğrultusu

3.Kullanım Yerleri

4.Basamak Sayısı

 

1.Çalışma Prensipleri

Buhar türbinleri çalışma prensiplerine göre sınıflandırıldığında karşımıza iki türbin çeşidi çıkıyor.Bunlar aksiyon ve reaksiyon türbinleridir.

Aksiyon Türbinleri:Basınç ve sıcaklığın değişmesine yol açan ısı düşüşleri sadece sabit kanatlarda yapılmaktadır.

Reaksiyon Türbinleri:Burada ise hem hareketli hemde sabit kanatlarla yapılması söz konusudur.

2.Buhar Akış Doğrultusu

Buhar türbinleri buhar akış doğrultusuna göre sınıflandırıldığında karşımıza iki  türbin çeşidi çıkmaktadır.Bunlar eksenel ve (karmaşık akışlı ve çapsal ) türbinlerdir.

Eksenel Türbinler:Akışkanın hareketini türbin miline paralel olarak meydana getirdiği türbin çeşididir.

Karmaşık Akışlı Ve Çapsal Türbinler:Radyal tiplerde buharın akış yönü mil eksenine diktir.Bu türbin çeşitlerinde ise isminden de anlaşılacağı üzere buharın  akış yönü karmaşık bir şekildedir.

3.Kullanım Yerleri

Buhar türbinlerini kullanım yerlerine göre sınıflandırdığımızda kara türbinleri ve gemi türbinleri karşımıza çıkmaktadır.Gemi türbinlerinde genel olarak üç sistem kullanılmaktadır.Bunlar doğrudan tahrik , pitch kontrollü pervane ve turbo elektirik sistemidir.

4.Basamak Sayısı

Tek Basamaklı Türbinler:Genel olarak alçak buhar basıncında çalışan düşük güçteki türbinlerdir.Sadece aksiyon tiplerde yapılmaktadır.

Çok Basamaklı Türbinler:Tek basamaklı türbinlerin aksine çok kademeli türbinler ise yüksek buhar basıncında çalışmaktadır.Bu türbinler hem aksiyon hemde reaksiyon  tiplerde olabilmektedir.

Rüzgar Türbinleri

ruzgar turbinleri turbin ve turbin cesitleri

 Çalışma mantığı ve yerleri diğer türbinlere bakıldığı zaman daha basit bir şekilde anlaşılabilmektedir.Diğer türbinlerde olduğu gibi kanatçıklara ihtiyaç duyulmadan tek basamakta çalışmaktadırlar elbetteki bazı istisnai durumlar bulunuyor ancak genel itibariyle bakıldığında bu şekildedir.Bu tür için en basit örnek rüzgar enerjisini hareket ve elektrik enerjisine dönüştüren rüzgar gülleridir.

Su Türbinleri

türbin ve türbin çeşitleri su türbinleri

Kullanım yüzdeleri göz önüne alındığında en fazla hidroelektrik santrallerinde kullanıldığını görmekteyiz.Çalışma mekanizmasının mantığı buhar türbinleriyle aynıdır.Akışkan mil üzerinde bulunan kanatlara çarpar ve böylece bir güç oryaya çıkar bu güç mildeki dönme hareketini oluşturur ve böylece hareket ve elektrik enerjisi elde edilir.Su türbinlerini sınıflandıracak olursak karşımıza iki seçenek çıkıyor.Bunlar reaksiyon (tepki) ve impuls (itici güç) türbinleridir.Türbinler de kanat şekli akışkanın oluşturacağı basınca göre belirlenir.

Reaksiyon Türbinleri:Akışkanın çark çıkışında ivemelenmesi türbin çarkında dönmeye yol açar bu sayede akış enerjisi hareket enerjisine dönüştürülmüş olur.En bilindik çeşitleri Francis, (Kaplan, Propeller, Bulb, Tube, Straflo), Water whell türbinleridir.                      Francis Türbinleri isimli makaleden ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

İmpuls Türbinleri:Bu türbin sisteminde akışkanın bulunduğu yerin basıncı arttırılarak akışkanın daha hızlı akması sağlanır.Belirli bir hıza ulaşan akışkanın çukur şeklindeki kanatlara çarpması sonucu kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.Bu türbinler su değirmenlerine benzetilebilir ancak çok daha büyük bir akış hızı söz konusudur.En bilindik çeşitleri Pelton, Turgo, Michell-Banki türbinleridir.

Gaz Türbinleri

turbin ve türbin çeşitlerinde kullanılacak görseller yer almaktadır

Yanma sonucu meydana gelen ısı enerjisinin mekanik enerjiye dönüştürülmesini sağlayan mekanizmalara gaz türbinleri denir.Gaz türbinleri yapısal olarak 5 basit bölümden oluşmaktadır.Bunlar hava alığı, kompresör, yanma odası, türbin ve nozul bölümleridir.Jet motorlarının çalışmasını gaz türbinleri sağlamaktadır.

 

 

Yazar: Yusuf Özdemir

Merhaba ben Yusuf Özdemir Tekno Kampüs sitesinin kurucusuyum.Necmettin Erbakan Üniversitesinde Makine mühendisliği okumaktayım.Yazılarımız hakkında yorum yaparak sitemizin daha verimli ve faydalı olması için katkıda bulunabilirsiniz.Yaptığınız yorumlar ve verdiğiniz tavsiyeler için teşekkür ederim.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir